• بازدید : 77 views
  • بدون نظر

نحوه شمشه گيري

ابتدا بالاي يكي از گوشه هاي هر قسمت ساختمان را مقدم گرفته و يك كروم گچي به يك زاويه نصب مي شود، سپس

شاغولي آن كروم را به پايين ارتباط داده كروم ديگري به پايين متصل مي سازد بعد خط گونيا ۹۰ درجه را به زاويه هاي ديگر انتقال داده به طوري كه عمل كروم بندي چهار گوشه هر قسمت را زير پوشش دهد بعد ريسماني به بالاي هر قسمت روي كروم ها گرفته و هر دو متر يك كروم به زير ريسمان به وجود آورده كه اين عمل پايين نيز انجام مي شود بعد كروم هاي قسمت وسط و گوشه ها از بالا به پايين با شمشه چوبي يا آلومينيومي شمشه گچي گرفته روي كروم گچي كه سرتاسر ارتفاع ديوار را در چند قسمت گرفته از ملات گچ و خاك يا ماسه سيمان مي پوشانند.

فرش كف ساختمان

براي عمل فرش كف ابتدا در گوشه هاي هر قسمت يك قطعه سنگ ساييده شده يا موزائيك يك اندازه بطوريكه تراز روي چهار نقطه باشد قرارمي دهندسپس ريسماني نازك و محكم به اضلاع بسته و خط گونيا ۹۰ درجه را به گوشه ها انتقال ميدهد.بعد ملات را كف آن پهن مي كنند و كف را فرش مي نمايند البته ريسمان ها را به ترتيب جا به جا مي كنند . 

نحوه شمشه گيري

ابتدا بالاي يكي از گوشه هاي هر قسمت ساختمان را مقدم گرفته و يك كروم گچي به يك زاويه نصب مي شود، سپس

شاغولي آن كروم را به پايين ارتباط داده كروم ديگري به پايين متصل مي سازد بعد خط گونيا ۹۰ درجه را به زاويه هاي ديگر انتقال داده به طوري كه عمل كروم بندي چهار گوشه هر قسمت را زير پوشش دهد بعد ريسماني به بالاي هر قسمت روي كروم ها گرفته و هر دو متر يك كروم به زير ريسمان به وجود آورده كه اين عمل پايين نيز انجام مي شود بعد كروم هاي قسمت وسط و گوشه ها از بالا به پايين با شمشه چوبي يا آلومينيومي شمشه گچي گرفته روي كروم گچي كه سرتاسر ارتفاع ديوار را در چند قسمت گرفته از ملات گچ و خاك يا ماسه سيمان مي پوشانند.

فرش كف ساختمان

براي عمل فرش كف ابتدا در گوشه هاي هر قسمت يك قطعه سنگ ساييده شده يا موزائيك يك اندازه بطوريكه تراز روي چهار نقطه باشد قرارمي دهندسپس ريسماني نازك و محكم به اضلاع بسته و خط گونيا ۹۰ درجه را به گوشه ها انتقال ميدهد.بعد ملات را كف آن پهن مي كنند و كف را فرش مي نمايند البته ريسمان ها را به ترتيب جا به جا مي كنند . 

  • بازدید : 55 views
  • بدون نظر
خرید اینترنتی تحقیق کامل وجامع تاریخچه گچ-دانلود رایگان تحقیق جامع وکامل تاریخچه گچ-دانلود رایگان مقاله تاریخچه گچ-تحقیق کامل وجامع تاریخچه گچ-دانلود رایگان سمینار تاریخچه گچ-دانلود اریگان پروزه کامل وجامع تاریخچه گچ-تحقیق تاریخچه گچ

این فایل در ۱۳صفحه قابل ویرایش برای شما تهیه ده است امیدواریم که بتواند به دوستان عزیز کمک کند.
گـچ بـرای اولـین بـار در  بیش از پنج  هزار سال پیش توسط مـصـریان بـرای سفید کردن و حالت  دادن  به نمای دیوارهای داخلی مقبره ها  اسـتـفـاده می  شـده  است. 

گـچ بـرای اولـین بـار در  بیش از پنج  هزار سال پیش توسط مـصـریان بـرای سفید کردن و حالت  دادن  به نمای دیوارهای داخلی مقبره ها  اسـتـفـاده می  شـده  است.  مـصـریـان  با حـرارت دادن  به سنگ های  ژیپس که ازآن  پودری  حـاصــل می شـــد  و آن را بــا  آب مخـلوط می کــردنـد و بــرایزیـبـا شـدن داخـل مـقـبـره ها این مخلوط را روی آجره ها و سنگ ها به کاررفته می کشیدند.در ایــران نـیــز از زمــان  اشکانـیـان بـنـا هــایی  با  گچ بری  های  زیبا دیده می شود که نشان دهـنـده اسـتـفـاده گـچ  در صـنـعـت  ساختمان  سازی ایـرانـیـان می بــاشد. کـه بـا ورود اسـلام بـه ایران استفاده از هنر گچ بری در مساجد جلوه گر شد.  برای مثال : مسجد جامع  ارومیه تــا قـبـل از سـال ١٣٤٠  گـچ  در  ایـران  به  صورت  سنتی   تولید  می شـد که  مـعـایبی از جـمـلـه قـیـمـت   بـالا وکـیـفـیـت  نـا مرغوب  و  تـولـیـد کم،داشته است . یکی  از قدیمی تـرین کـارخـانه های اسـتـخـراج و تـولـیـد گـچ در شهرستان ساوه بوده است.گچ ماده ای مـعـدنی اسـت که به  وفـور یـافـت  مـی شود و  ایران با داشتن٩٠۰ میلیون تن دارای بزرگترین منبع  گچ  در جهان می باشد الـبـته بـه گـــچ به شکل سنگ گچ که معمولا دارای نا خالصی است از  مـعـادن  اسـتـخـراج و  پس  از  حرارت  دادن آن تا ١٧٠ درجه سانتیگراد که اصطلاحا به آن پـخـتن سنگ گچ می گویند وآسیاب کردن آن به گچ مورد استـفـاده در سـاخـتـمـان تبدیل می شود.

گچ

از مهمترین مصالح ساختمانی است. گچ از ابتدای کار که تعیین حدود زمین است تا انتهای کار که سفید کاری، نصب سنگ و حتی نقاشی است کاربرد دارد.

سنگ گچ

از گروه مصالح کلسیم دار و سنگی رسوبی است. در طبیعت به علت میل ترکیبی شدیدی که دارد بطور خالص یافت نمی شود بطوریکه بیشتر بصورت ترکیب با کربن یا اکسیدهای آهن یافت می شود. البته بیشتر سنگ گچ ها با آهک و خاک رس مخلوط است.

 

انواع سنگ گچ

یا بصورت سولفات کلسیم بدون آب (CaSo4) است که به آن انیدریت (مصارف آن محدود است. همچنین به ندرت در سطح زمین پیدا می شود) می گویند و یا بصورت سولفات کلسیم آبدار(CaSo4.2H2O) است که به آن گچ خام (Gypsum) گویند و بصورت های مختلفی وجود دارد:

الف- سنگ گچ مرمری: مصرف گچ پزی نداشته و جز سنگ های زینتی است. به علت نرمی، کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و نیز برای ساختن وسایل زینتی مانند قاب عکس استفاده می شود. در ایران این سنگ و صنعت آن بیشتر در خراسان است.

ب- سنگ گچ مطبق: لایه لایه می باشد و یا سنگ گچ خوشه ای که مانند تارهای ابریشم بهم چسبیده اند. این نوع سنگ گچ نیز مصرف گچ پزی ندارد.

ج- سنگ گچ معمولی: غیر بلوری بوده و فراوان ترین نوع سنگ گچ است. مصرف گچ پزی دارد و موضوع همین مطلب است.

سنگ گچِ خالص بی رنگ است، اگر با کربن مخلوط باشد به رنگ خاکستری است و اگر با اکسید های آهن مخلوط باشد بسته به نوع اکسید به رنگ های زرد روشن، کبود، سرخ و یا بی رنگ است.

منابع تهیه

سنگ گچ تقریبا در تمام نقاط کره زمین وجود دارد و در بین مصالح دیگر از لحاظ فراوانی در رتبه پنجم قرار دارد.

در ایران هم تقریبا در تمام نقاط کشور مخصوصا در کویر مرکزی، اطراف تهران، جاجرود، آذربایجان، مشهد و… وجود دارد.
مصارف

در ساختمان سازی عبارتند از: تعیین حدود زمین و پیاده کردن نقشه، ملات سازی، گچ و خاک، سفید کاری، سنگ کاری (بطور موقت) و سیمان پزی

 

 

گچ پزی

اگر به سنگ حرارت ۱۷۰ درجه ای داده شود، ۵/۱ مولکول آب از سنگِ متبلور بخار می شود و گچ ساختمانی (CaSo4.0/5H2O) بدست می آید.

اگر گرمای ۳۰۰ درجه ای داده شود، ۷/۱ مولکول آب بخار می شود و به گچ تشنه (CaSo4.0/3H2O) تبدیل می شود. این گچ میل ترکیبی شدیدی با آب دارد، حتی در هوای آزاد ۲/۰ مولکول آب از بخار هوا را گرفته و به گچ ساختمانی تبدیل می شود.

در گرمای ۷۰۰ درجه، کلیه آب تبلورِ سنگ بخار می شود و به سولفات کلسیم (CaSo4) تبدیل می شود که به آن گچ سوخته یا انیدریت گویند. این گچ با آب ترکیب نمی شود. البته با افزودن موادی مانند زاج و یا سولفات روی (ZnSo4)، قدرت ترکیب با آب را پیدا می کند.

از گرمای ۷۰۰ تا ۱۴۰۰ درجه، گچ سوخته به اکسید کلسیم (CaO) و So3 و خود So3 به So2 و اکسیژن تجزیه می شود.

  • بازدید : 70 views
  • بدون نظر

این فایل در ۱۳صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:

گـچ بـرای اولـین بـار در  بیش از پنج  هزار سال پیش توسط مـصـریان بـرای سفید کردن و حالت  دادن  به نمای دیوارهای داخلی مقبره ها  اسـتـفـاده می  شـده  است در ادامه برای آشنایی بیشتر شما با این فایل وتهیه راحت تر این فایل توضیحات مفصلی می دهیم
گچ
از مهمترین مصالح ساختمانی است. گچ از ابتدای کار که تعیین حدود زمین است تا انتهای کار که سفید کاری، نصب سنگ و حتی نقاشی است کاربرد دارد.
سنگ گچ
از گروه مصالح کلسیم دار و سنگی رسوبی است. در طبیعت به علت میل ترکیبی شدیدی که دارد بطور خالص یافت نمی شود بطوریکه بیشتر بصورت ترکیب با کربن یا اکسیدهای آهن یافت می شود. البته بیشتر سنگ گچ ها با آهک و خاک رس مخلوط است.

انواع سنگ گچ
یا بصورت سولفات کلسیم بدون آب (CaSo4) است که به آن انیدریت (مصارف آن محدود است. همچنین به ندرت در سطح زمین پیدا می شود) می گویند و یا بصورت سولفات کلسیم آبدار(CaSo4.2H2O) است که به آن گچ خام (Gypsum) گویند و بصورت های مختلفی وجود دارد:
الف- سنگ گچ مرمری: مصرف گچ پزی نداشته و جز سنگ های زینتی است. به علت نرمی، کار کردن با آن و تراشیدن آن بسیار آسان است و نیز برای ساختن وسایل زینتی مانند قاب عکس استفاده می شود. در ایران این سنگ و صنعت آن بیشتر در خراسان است.
ب- سنگ گچ مطبق: لایه لایه می باشد و یا سنگ گچ خوشه ای که مانند تارهای ابریشم بهم چسبیده اند. این نوع سنگ گچ نیز مصرف گچ پزی ندارد.
ج- سنگ گچ معمولی: غیر بلوری بوده و فراوان ترین نوع سنگ گچ است. مصرف گچ پزی دارد و موضوع همین مطلب است.
سنگ گچِ خالص بی رنگ است، اگر با کربن مخلوط باشد به رنگ خاکستری است و اگر با اکسید های آهن مخلوط باشد بسته به نوع اکسید به رنگ های زرد روشن، کبود، سرخ و یا بی رنگ است.
منابع تهیه
سنگ گچ تقریبا در تمام نقاط کره زمین وجود دارد و در بین مصالح دیگر از لحاظ فراوانی در رتبه پنجم قرار دارد.
در ایران هم تقریبا در تمام نقاط کشور مخصوصا در کویر مرکزی، اطراف تهران، جاجرود، آذربایجان، مشهد و… وجود دارد.
مصارف
در ساختمان سازی عبارتند از: تعیین حدود زمین و پیاده کردن نقشه، ملات سازی، گچ و خاک، سفید کاری، سنگ کاری (بطور موقت) و سیمان پزی


گچ پزی
اگر به سنگ حرارت ۱۷۰ درجه ای داده شود، ۵/۱ مولکول آب از سنگِ متبلور بخار می شود و گچ ساختمانی (CaSo4.0/5H2O) بدست می آید.
اگر گرمای ۳۰۰ درجه ای داده شود، ۷/۱ مولکول آب بخار می شود و به گچ تشنه (CaSo4.0/3H2O) تبدیل می شود. این گچ میل ترکیبی شدیدی با آب دارد، حتی در هوای آزاد ۲/۰ مولکول آب از بخار هوا را گرفته و به گچ ساختمانی تبدیل می شود.
در گرمای ۷۰۰ درجه، کلیه آب تبلورِ سنگ بخار می شود و به سولفات کلسیم (CaSo4) تبدیل می شود که به آن گچ سوخته یا انیدریت گویند. این گچ با آب ترکیب نمی شود. البته با افزودن موادی مانند زاج و یا سولفات روی (ZnSo4)، قدرت ترکیب با آب را پیدا می کند.
از گرمای ۷۰۰ تا ۱۴۰۰ درجه، گچ سوخته به اکسید کلسیم (CaO) و So3 و خود So3 به So2 و اکسیژن تجزیه می شود.
دو گاز اخیر متصاعد می شود و اگر اکسید کلسیم یا همان آهک زنده باقی بماند در زمان گیرایی گچ تأثیر می
گذارد، همچنین بر اثر مجاورت با آب شکفته شده و به هیدرات کلسیم ( Ca(OH)3) تبدیل می گردد. این گچ برای سفید کاری مناسب نیست زیرا دانه های آهکی در مجاورت با آب ازدیاد حجم پیدا کرده و در سطح آن ناصافی هایی ایجاد می کند که در اصطلاح کارگاهی به آن الوئک گویند.

کوره های گچ پزی
-۱ کوره های چاهی
قدیمی ترین نوع کوره گچ پزی در ایران است و هنوز در ایران متداول است
یک حـفره در زمین و مانند یک تـنوره است که سنـگ گچ را در آن چیده و حـرارت می دهند تا پخته شود. این کوره ها غیر فنی است چون حرارت آن قابل کنترل نیست و در نتیجه ی حرارت های مختلف، گچ های مختلف به دست می آید بنابراین محصول آن نامرغوب است.
کار این کوره ها ناپیوسته است. یعنی پس از آنکه مقداری سنگ گچ در آن بگذارند، تا محصول به دست نیاید نمی توانند سنگ گچ های دیگری در آن قرار دهند. سوخت آن نیز چوب، زغال سنگ و… است.
-۲ کوره های تاوه ای
تشکیل شده از یک سینی بزرگ و یک دستگاه هم زن در محور و روی تاوه است.
سنگ گچ های آسیاب شده را در آن ریخته و به آن حرارت می دهند تا آبِ تبلورِ آن بخار شود و گچ ساختمانی بدست آید. به هنگام حرارت دادن، آن را هم می زنند تا حرارت به صورت یکنواخت به آنها برسد. سپس با دمیدن هوای سرد آن را خنک می کنند. این هوا خود حرارت ۱۰۰ الی ۱۲۰ درجه سانتیگراد پیدا می کند و برای صرفه جویی، این هوا را به عنوان حرارت اولیه به مصالح اولیه ای که هنوز وارد کوره نشده اند می دهند.
محصول را با آسیاب به نرمی لازم می رسانند و به بازار می فرستند. حرارت آن قابل کنترل است بنابراین محصول نیز یکنواخت است. کار کوره ناپیوسته و سوخت آن گازوییل یا زغال سنگ است.
-۳  کوره گردنده خفته
رایج ترین نوع کوره هاست. بصورت یک استوانه ای خفته است که با افق شیبی در حدود ۴ درجه می سازد.
این استوانه حول محور خود می گردد و کلوخه های سنگ گچ را در آن می ریزند هرچه کلوخه ها جلوتر روند پخته تر می شوند. محصول از کوره خارج می شود. سپس هوای سرد به آن می دمند و آن را آسیاب می کنند.
هوای سرد، گرمای محصول را می گیرد. این هوای گرم را مانند کوره تاوه ای مصرف می کنند.
حرارت این کوره ها قابل کنترل، محصول مرغوب و کار کوره پیوسته است، یعنی از یک طرفِ کوره محصول را خارج می کنند و به همان نسبت هم از طرف دیگر کوره مصالح اولیه را وارد می کنند.
یک روش دیگر وجود دارد که به این شکل است:
گچ پزی حرارت کمی لازم دارد، بنابراین مقداری سنگ گچ را روی کوره آجر پزی قرار می دهند. پس از مدتی کوتاه گچ پخته می شود آنگاه آن را با وسایل اولیه ای چون تخماق یا آسیاب محلی کوبیده، سرند(غربال) نموده و مصرف می کنند.
کارگاه های ساختمانی که از کوره های گچ پزی و آجر پزی دور هستند و دسترسی به کوره های گچ پزی ندارند از این روش استفاده می کنند.
اندازه دانه ها و وزن مخصوص
هر قدر دانه های گچ ریزتر باشد مرغوب تر بوده و برای کارهای ظریف بهتر استفاده می شود.
قطر بزرگترین دانه نباید بزرگتر ازmm 6/0 باشد. قطر ۵/۹۹% باید ریزتر از mm2/0 و قطر ۹۰% آن ریزتر از mm15/0 باشد.
بطور کلی وزن مخصوص گچ از ۸۵/۰ تا ۴/۱ تن بر متر مکعب است.
انبار کردن
گچ رطوبت را از هوا هم می گیرد بنابراین اگر بصورت فله ای انبار می شود باید بسرعت مصرف گردد وگرنه فاسد می شود، یعنی در موقع مخلوط کردن آن با آب ازدیاد حجم پیدا نمی کند. اما اگر گچ پاکتی را به شیوه صحیح انبار کنند بطوری که دور از رطوبت باشد، حتی بعد از یک سال هم قابل مصرف است. 
نباید بیش از ۱۰ پاکت گچ را روی هم انبار کرد، زیرا فشار وارد بر پاکت زیرین باعث کلوخه شدن آن می شود. همچنین هوا باید براحتی در اطراف آن جریان داشته باشد.
خواص
۱-زود گیر بودن
ملات گچ بسیار زودگیر است، در واقع در حدود ۱۰ دقیقه خود را می گیرد. این خاصیت به کارگران کمک می کند که هر چه سریعتر تیغه های ۵ سانتیمتری و طاق های ضربی را با این ملات بسازند.
۲- ارزانی
گچ بسیار ارزانتر از بسیاری از مصالح ساختمانی است و به همین دلیل در بیشتر کارگاه ها از آن استفاده می شود. در واقع فراوانی و سادگی تهیه و مصرف گچ، آن را ارزان کرده است.
۳  – زدیاد حجم
تنها دو نوع ملات این خاصیت را دارد:
۱- یک نوع سیمان که در ایران مصرف ندارد.
۲- گچ که در حین سخت شدن ۰۱/۰ به حجم خود می افزاید.
این خاصیت کمک می کند که کارگران سطوح وسیعی را اندود کاری کنند بدون اینکه در آن فرورفتگی، برآمدگی و یا ترکی به وجود آید و چون حشرات نمی توانند در آن لانه سازی کنند، دیوار بهداشتی خواهد بود.
۴- مقاومت در برابر آتش سوزی
هنگامی که گچ سخت می شود آب تبلور از دست رفته را به دست می آورد یعنی دارای دو مولکول آب می شود. 
به هنگام آتش سوزی آب از لایه گچ جدا شده و یک لایه آبی از گچ محافظت می کند. مقـاومت آب ۳-۲ سـاعـت طول می کشد و فرصت خوبی را برای عکـس العمل افراد بوجود می آورد. 

 -5اکوستیک بودن
گچ توانایی جذب و عدم پژواک ۷۵-۶۰ درصد امواج صوتی را دارد. در نتیجه برای محیطی همچون کلاس، اتاق و سالن کوچک کنفراس مناسب است. البته برای سالن های بزرگ باید از وسایل اکوستیکی بهتری بهره جست. 

۶- پلاستیکی بودن
ملات گچ خاصیت شکل پذیری فوق العاده ای دارد بطوری که برای ساخت شکل ها و نقوش مختلف در فضای ساختمانی و نیز اندود کاریِ سطحی وسیع، بسیار مناسب است.
-۷ رنگ پذیری
ملات گچ پس از خشک شدن سفید است. سفیدی آن جلوه ای خوب دارد و چشم را خسته نمی کند. 
اندود گچ پس از خشک شدن، قابلبتِ قبولِ تقریبا همه نوع رنگی را دارد. برای همین برای اندود کاری فضای داخل ساختمان بسیار مناسب است
ساخت ملات
برای ساخت انواع ملات، باید ابتدا نوع اجزا تعیین و مخلوط شود، سپس آن را با آب مخلوط کرد. 
برای ساخت ملات گچ باید مشخص شود که تنها ملات گچ لازم است یا ملات گچ و خاک. در هر حال باید از یک وسیله به نام استامبولی استفاده کرد. استامبولی ظرف مخصوص گچ سازی و حمل ملات است. 
ابتدا مقدار کمی آب در ظرف می ریزیم، سپس دانه های گچ و احیانا خاک را که با نسبت معین مخلوط شده اند در آن می ریزیم. با این کار تمام دانه ها تر می شود.
برای ساخت ملات از یک کیلو گرم پودر گچ، از لحاظ تئوری به ۲/۰ لیتر (۲۰% وزن گچ) آب نیاز است. اما عملا برای اینکه ملات، شکل پذیرتر باشد و کارگران فرصت بیشتری برای کار بر روی آن را داشته باشند، آب بیشتری به گچ اضافه می کنند. آب اضافی پس از خشک شدن (دقت کنید که خشک شدن با سخت شدن فرق دارد) تبخیر می شود
  • بازدید : 47 views
  • بدون نظر

این فایل در ۱۱صفحه قابل ویرایش تهیه شده وشامل موارد زیر است:


گچ مجسمه سازی برای سفالگری کمک ارزشمندی است این ماده به او فرصت میدهد تا شکل هایی را که با گل رس ساخته است قالب زده و اثر خود را تکثیر نماید . از آنجا که مدل های دوباره ساخته شده در قالب توخالی هستند ، گچ مجسمه سازی مسئله پختن قطعات را در کوره حمل کرده که در غیر این صورت برای قرار دادن در کوره ، بسیار بزرگ و توپر ( سنگین ) میباشند . گچ مجسمه سازی را می توان صاف تر از گل پرداخت کرد . بنابراین هرگاه به درجه خاصی از تکمیل سطح نیاز باشد ، مجسمه ساز برای مدل دادن بیشتر به مجسمه ، از کار خود مدلی می سازد 
روش های دیگری وجود دارد که گچ مفید واقع شود . آجرهای گچی برای مدل دادن قطعات کوچک بسیار مناسبند و هر زمان که می بایستی دوغاب گچ به خمیر تبدیل شود ، استفاده از کاسه های خشک کن ضروری است . 
گچ مجسمه سازی از سنگ گچ gypsum rock ساخته می شود . وقتی این ماده حرارت داده شود آبی که بصورت ترکیب شیمیایی در سنگ ؟؟؟؟ دارد خارج گردیده و در نتیجه مادۀ نرمی بدست می آید که به آسانی شکسته و به پودر سفیدی تبدیل می گردد . وفتی آب به نسبت صحیح به این پودر اضافه شود مجدداً متبلور و به حالت اولیه ی خود باز می گردد . خوشبختانه این تبلور برای مجسمه ساز بفوریت انجام نمی پذیرد . ترکیب گچ و آب در ابتدا به صورت مایع بوده و پس از چند دقیقه شروع به سفت شدن می کند . سپس به کرم غلیظی تیدیل گردیده که باز سخت تر شده تا وارد مرحله ی خمیری شود و زمانی که غلظتی مانند ؟؟؟ چوبی نگرفته پیدا کرد سخت می شود . اگر گچی را که در حالت سفت شدن است بداخل قالب بریزیم روی هر سطحی را می گیرد و هر منفذی را پر میکند و تمام جزئیات را می سازد . بنابراین عملاً می توان با استفاده از گچ قالب یا شکل منفی ( نگاتیوو ) هر شئی را ساخت و مجدداً شکل اصل را در گچ با گل رس قالب زده . پس از اینکه سفت و خشک شد برای خوب آب فدرت عجیبی از خود نشان می دهد . در واقع تقریباً مانند کاغذ خشک کن عمل می کند . خمیر پلاستیکی که روی لوحه گچی قرار دارد در نقطه ای که تماس پیدا می کند . 
فوری خشک و سخت تر می شود چند دقیقه به گل رس خمیر شده ای تبدیل میگردد این خاصیت است که گچ مجسمه سازی چنین مادۀ عالی را برای قالب ها می سازند .
انواع قالب ها 
اکثر قالبهایی که بوسیله مجسمه سازان سفال مورد استفاده قرار می گیرد و به دو گروه  تقسیم می شوند : 
قالبهایی که در مصرف از خمیر گل رس به کار می روند و آنهایی که در استفاده از دو قالب گل رس بکار گرفته می شوند در گروه اول انواع و اقسام گوناگون قالب های فشاری پرسی ( منگنه ای ) وجود دارد . 
و در گروه دوم قالب های زهی (drain ) و قالبهای توپر قرار دارند . بعضی مجسمه سازان علاوه بر این دو گروه از قالب های کهنه برای ساختن مدل های گچی استفاده نموده که از آنها می توان قالب های فشاری و پرسی را ساخت اگر مجسمه ساز تولیدات انبوهی را در دست دارد می تواند از قالب های جعبه ای نیز استفاده کند . این قالب ها برای ساختن قالب های زهی بوده تا بتوان در هر قطع مقادیر زیادی نمود این روش بیش از کارگاه برای کارخانه مناسب است . 
چه گچی باید خرید ؟
تولیدکنندگان گچ مجسمه سازی در سالهای اخیر اصلاحات عمده ای را در محصولات خود به عمل آورده اند و انواع گوناگون گچ را با خواصی مخصوص تولید نموده اند . هیدرو؟؟؟ و هیدرواستون گچ های قالب گیری هستند که فوق العاده سخت می شوند برای ساختن پیکره های بزرگ و قالب های جعبه ای بسیار مناسب اند . ولی برای ساختن قالب های معمولی بخاطر اینکه بسیار سخت و متراکم باشند خوب نیست . بهترین گچ مجسمه سازی برای مجسمه سازان سفال گچ کوزه گری است که می توان آن را از مغازه های سرامیک فروشی در کارتن های پنج پوندی یا کیسه های صد پوندی خریداری نمود . 
اگر در تهیۀ گچ اشکالی وجود داشت . نوع ( رد تاپ ) یا ” سن فلاور ” آنرا از فروشندگان مصالح ساختمانی بخرید . گچ دوامی نخواهد داشت مگر آنکه آنرا درظرف در بسته ای که هوانداشته باشد نگهداری کنید . بهتر است به اندازۀ کافی برای هر کار جداگانه خریداری نموده همه آنرا فوراً بمصرف برسانید .
قالب های فشاری 
گل رس نرم را می توان با فشار در داخل یک قالب گچی قرار داده ، صبر کرده تا شروع به خشک شدن نماید . وقتی گل رس خشک می شود – به اندازه کافی سخت شده و شکل خود را حفظ می کند که همزمان اندکی جمع می شود ، بطوریکه می توان به راحتی آنرا از قالب خارج کرده ، مشروط بر اینکه از زیر خراشی بر نداشته باشد . از میان تمام قالب هایی که مجسمه سازان سفال استفاده می نمایند ، ساده ترین آنها برای ساخت ، قالب فشاری یکپارچه جهت یک پلاک کم بر جسته یا کاشی چاکواراست برای کسب تجربه در کارکردن با گچ ، قالبی برای یک کاشی می سازیم .
ساختن مدل اولیه قالب گیری 
برای ساختن مدل اولیه قالب گیری می توان با در نظر گرفتن تناسب شکل یا موضوع از انواع مواد مختلف مدل سازی استفاده کرد . اما در مورد مدل سازی برای سفال گری یا برخی مجسمه های تزئینی معمولاً از گل یا گچ استفاده می کنند . مدل اولیه ای که از گل می سازند معمولاً در مواقعی انجام می شود که از لحاظ زمان در مضیقه باشیم بخواهیم به سرعت طرحی را که در ذهن داریم به شکل سه بعدی پیاده کنیم و یا در مواقعی که هدف طراح ، ایجاد بافت های گوناگون یا غایش حالت چسبندگی طبیعی گل باشد . 
ساختن مدل اولیه از گل دارای محدودیت های خاصیست .
۱ – گل خاصیت ایستایی مطلوبی ندارد و اگر جسم بسیار حجیم ساخته شده باشد . امکان دارد که بیافتد و یا به اصطلاح « غش » کند . بنابراین برخی اوقات لازم است که ابتدا یک اسکلت فلزی با سیستم های مسی یا آهنی ساخته شود و سپس روی آن با گل بپوشانیم . 
۲ – نکته دوم این است که حجمی که با گل ساخته می شود ، امکان ریزه کاری فراوان را ندارد و نمی توان آن را زیاد صاف و تمیز کرد . به همین دلیل مدل های ساخته شده از گل اغلب قدری خشن و زمخت هستند . 
۳ – در زمان ساختن مدل های اولیه گلی باید مدل را همواره مرطوب نگهداشت . یا در پایان کار به سرعت از مدل اولیه قالب تهیه کرد . گل در مقابل جریان هوا سریع خشک شده و ترک بر می دارد و این تبخیر آن موجب انقباض شدید شده و از ابعاد مدل کاسته می شود . در این گونه مواقع در هنگام کار یا پایان آن ضروری است که مدل را با کیسه ای پلاستیکی کامل بپوشانیم که ایجاد اشکال نکند .
مدل هایی که از گچ ساخته می شود اغلب به صورت کنده کاری از یک حجم اولیه انجام می گیرد به این ترتیب که ابتدا بلوکی گچی می سازیم ( مقداری دوغاب گچ تهیه کرده و آن را در یک قالب استوانه ای از پلاستیک یا قالب چوبی مکعب مستطیل خالی می کنیم ) پس از اینکه گچ کاملاً خودش را گرفته و سفت شده شروع به تراشیدن آن می کنیم یا با قلم های مجسمه سازی روی آن کنده کاری می کنیم تا حجم مورد نظر حاصل شود . کنده کاری بر روی گچ آسان است و به راحتی می توان آن را تراشید . در صورتیکه به فرم های کاملاً مدور و متقارن نیاز داریم ( مانند بدنه قوری بدون لوله و دسته ، گلدان ، فنجان … ) ابتدا یک استوانه گچی روی چرخ تراش ( که عبارت است از یک چرخ دوار مانند چرخ سفالگری که سرعت گردش و قدرت آن زیاد باشد ) به وسیله دوغاب گچ درست کرده و پس از آنکه چرخ به کار افتاد آن را با ابزار تراش می تراشیم تا فرم مورد نظر حاصل آید . 
در برخی مواقع که هدف ما ساختن مجسمه های ظریف یا حجم های پیچیده است ، لازم است که به جای کنده کاری روی یک بلوک  گچی نخست سیم های مسی یا آهنی یک فرم ابتدایی و ساده را روی پایه چوبی بنا کنیم و سپس با دوغاب گچ روی آن را پوشانده و طرح اولیه را بسازیم سپس به تدریج مقادیری از آن را کنده کاری کرده یا به آن می افزائیم تا حجم مورد نظر حاصل شود . 
نکته بسیار مهم در مورد ساختن مدل های اولیه قالب سازی این است که شخص مدل ساز در حین کار باید همواره چگونگی ساختن قالب از مدل اولیه را در نظر داشته باشد ، و سعی کند مدلی بسازد که بشود از لحاظ روش قالب گیری با حداقل قطعات قالب از آن یک قالب اصلی تهیه کرد . شخص مدل ساز باید توجه کند که اگر از یک یا دو یا حداکثر سه جهت به مدل نگاه کند تمام اجزای آن مدل را در معرض دید باشد . قسمت هایی که به چشم دیده نمی شود به نام برش زیر (undercut ) معروف است و قالب از آن خارج نمی شود و در آن قسمت گیر می کند . 
چگونه یک صفحه گچی برای خشک کردن گل بسازیم 
نخست باید یک قالب چوبی تهیه کرد . میزان عمق بستگی به ضخامت گچ دارد ، معمولاً صفحه گچی را نباید زیاد نازک ساخت چون پس از مدتی استفاده به آسانی می شکند . برای نگهداشتن اتصالات قالب یکدیگر می توان از گیره های کوچک استفاده کرد یا اینکه در پشت دیواره های قالب ، آجر یا قطعات سنگین گذاشت که از برگشت آن جلوگیری کند . درزهای اطراف و کف قالب آن نیز قبل از اینکه گچ به داخل آن بریزیم ، با گل کاملاً مسدود کرده و گونه دوغاب گچ از آن به خارج نفوذ می کند . 
معمولاً قالب چوبی را روی یک سطح نایلونی قرار می دهیم ، اگر از سطح دیگری استفاده می کنیم ، بایستی در ابتدا آن را به محلول غلیظ « صابون » آغشته کنیم که از چسبندگی گچ به سطح زیرین جلوگیری کند . در صورت نیاز می توان برای آرماتور بندی صفحه گچی از یک توری فلزی استفاده کرد . 
میزان دوغاب گچی که برای هر قالب تهیه می شود و معمولاً تجربی است اما بهتر است همیشه قدری کمتر در نظر بگیریم و اگر هر قالب خالی ماند ، مجدداً گچ ساخته و به آن اضافه می کنیم . برای ساخت دوغاب گچ ابتدا مقداری آب در یک سطح پلاستیکی ریخته و سپس به تدریج به آن گچ قالب سازی اضافه می کنیم . معمولاً آنقدر گچ اضافه می کنیم که روی سطح آب جزیره های کوچکی ایجاد شود . 
پس از چند دقیقه همزن سیمی ابتدا گچ را به سرعت به هم می زنیم تا تمام ذرات سفت آن کاملاً نرم و یکسان شود . 
در انتها سرعت همزن را کاهش می دهیم تا حباب های هوا نیز از آن خارج شود . میزان غلظت دوغاب گچ باید تا حدی باشد که اگر انگشت خویش را بر سطح آن گذاشتیم ، اثرش تا چند لحظه باقی بماند . 
در این حالت دوغاب گچ را با دقت ولی با کمی سرعت به داخل قالب می ریزیم پس از آنکه دوغاب در قالب جا گرفت ، میز زیر کار را قدری تکان می دهیم تا حباب های هوا از آن خارج شود . 
در این هنگام صبر می کنیم که گچ خودش را بگیرد . مدت زمان گیرش در گچ های مختلف نتفاوت است . اندازه این زمان در کارخانه های گچ پزی تعیین شود . اما معمولاً مدت گیرش گچ های قالب سازی نسبت به گچ های ساختمانی طولانی تر است . اگر قصد این باشد که صفحات گچی ؟؟؟ برای چرخهای کوزه گری یا دستگاه جیگر بسازیم . 
می توانیم از اشیائی مانند زیر گلدانی های پلاستیکی یا ظروف مخصوص پخت پیتزا استفاده کنیم . 
  قالبهای فشاری یکپارچه 
طرح یک کاشی را به اندازه کامل روی کاغذ نازکی رسم کنید محلی را هم برای انقباض بگذارید . اگر می خواهید کاشی شما ۶×۶ اینچ باشد ، ابعاد آنرا   در  اینچ بگیرید . ممکن است بهترین نتیجه را با تمرین یک سری رسم های تقریبی و تغییر آنها تا طرح دلخواه بدست آید . پس طرح را ترسیم کنید . 
بسیاری از طراحان حرفه ای به این طریق عمل میکنند . سعی کنید تا زمینه را با عمق یکنواخت خالی کرده و از دادن خراش اجتناب نمائید . قسمت هایی از طرح که به صورت گرد بریده نمی شوند را باید کمی گشادتر کرد تا با فشار به راحتی از قالب ها خارج شود . احتیاجی نیست تا اطراف کاشی را بتدریج باریک کنید ، زیرا انقباض گل باعث می شود که حتی اگر از کناره های آن کاملاً عمودی باشند ، از قالب خارج گردند . وقتی کنده کاری زمینه تمام شد روی طرح خود کمی بیشتر کار کنید . طرز عمل ماهرانه روی کناره های یک کار برجسته می تواند به طرح ظاهری ژرف ؟؟؟؟ که در حقیقت همه در یک سطح است ببخشید ولی طرح را زیاد و در هم پیچیده ؟؟؟؟ . فقط در حد کافی به آن مدل داده تا کیفیت سه بعدی ؟؟؟؟ و نمود بریدگی را از بین ببرد . چون با گل رس کار می کنیم از ایجاد گوشه های تیز بپرهیزیم . 
وقتی مدل دادن کاشی خاتمه یافت ، یک تخته سطح را به آرامی روی آن قرار دهید تا مطمئن شوید که اجزاء مختلف ، برای طرح همگی در یک سطح قرار گرفته اند کاشی گلی را روی یک صفحه شیشه یا سطحی صاف قرار داده و برای گچ ، در اطراف آن دیواره ای حایل بفاصله ۱٫۵ اینچ بسازید . این دیواره را می توان از گل رس ساخت ، لوله خمیری کلفتی به قطر حدود ۲ اینچ را وردنه نموده و به نواری به عرض ۳ اینچ تبدیل کنید . دیوار حائل باید کاملا روی شیشه چسبیده بر جای خود باقی بماند تا اینکه موقع ریختن گچ خطر بلند شدن آن نباشد . حتی الامکان روی یک صفحۀ شیشه ای کار کنید . زیرا به این طریق سطح زیبایی روی قالب ایجاد شده و احتیاجی نیست تا نگران آهار زدن باشید . اگر روی یک سطح چوبی کار می کنید ، قبل از ریختن گچ چوب را به روغن آغشته کرده یا آهار بزنید . 
قالب یک قطعه 
یک قطعه فالب فشاری برای ساختن کاشی های متعدد وسیله ای مناسب است این کاشی ها می توانند ساده یا برجسته باشند . طرحی که امکان تکثیر دارد ابتدا از یک تکه ساده ساخته می شود . این بسیار مهم است که هیچگونه برش زیر (undercut) در مدلی که از گل ساخته می شود وجود نداشته باشد . زیرا طرح قالب گیری شده به ساخته شد . یک کلاف (چهار چوب) را در اطراف آن قرار می دهیم ابعاد کلاف چوبی باید به اندازه دو سانتی متر با اطراف مدل فاصله داشته باشد و عمق آن به قدری باشد که دوغاب گچ تا دو سانتی متر روی مدل را بپوشاند . فرم ساخته شده را کاملاً بر کف میز که بهتر است فرمیکا یا ؟؟؟؟ می چسبانیم و کلاف را در اطراف آن قرار می دهیم اطراف کلاف چوبی را کاملاً با گل مسدود کرده تا دوغاب گچ به خارج نفوذ نکند . 
ابتدا میزان آب را با نسبت اندازه قالب تخمین زده و گچ روی آن می ریزیم و سپس دوغاب گچ را پس از آنکه کاملاً به هم زده و حباب های آن خارج شده به آهستگی در کلاف چوبی می ریزیم . اگر امکان داشته باشد کمی میز را تکان می دهیم تا گچ کاملاً صاف و حباب های آن خارج شود . سپس می گذاریم تا گچ سفت شود و بعد کلاف چوبی را از آن جدا کرده و مدل گلی را خارج می کنیم . در این هنگام قالب آماده است . پس از چند روز خشک شدن می توان از آن بهره برداری کرد . 
وقتی قالب خشک شد گل را در آن ریخته فشار می دهیم . گل را در سطح قالب کاملاً پهن می کنیم تا یک ضخامت یکسان حاصل آید مقدار گل اضافی را از قالب خارج کرده و اجازه می دهیم تا گل سفت شده و به راحتی از قالب خارج شود . 
گرفتن گچ  
پس از آن که گچ ریخته شد و از دست اکثر حباب های هوا خلاص گردید . باید گچ را بگذارید تا بگیرد . تماشای عمل گرفتن گچ جالب است . وقتی گچ را میریزند بصورت مایع می باشد ولی بزودی غلیظ شد و قوام میگیرد و وارد مرحله نرم شدن می شود . حالا اگر یک قاشق گچ را از خمیر در آورید ، حفره ای که از آن گچ را برداشته اید پر نشده و گچ داخل قاشق نیز آنقدر سفت است که روی پای خود می ایستد . بزودی خمیر گچ بقدری سفت می شود که دیگر نمی توانید قاشق را در آن فرو ببرید و چند لحظه بعد سخت می شود . اگر در این موقع به آن دست بزنید ، گچ را گرم حس می کنید در این جا گچ در حال تبلور است و از یک تغییر فیزیکی عبور می نمائید که حرارت زاست . وقتی حداکثر حرارت خود را از دست داد و شروع به سرد شدن نمود . عمل گرفتن تمام شده است و بر داشتن قالب از مدل خطر می اندازد . 

عتیقه زیرخاکی گنج